De overheid stelt zichzelf de vraag hoe de burger centraal kan worden gesteld

De burger centraal

Namens de NVRA hebben ondergetekenden dinsdag 26 november jl. deelgenomen aan het congres ‘De burger centraal: Responsieve Overheid en Toegang tot het Recht’
in de Rijtuigenloods te Amersfoort, georganiseerd door het ministerie van J & V in het kader van deelprogramma’s ‘Laagdrempelige toegang’ en ‘Rechtsbijstand’.
Centraal stonden vragen als: Hoe stel je als overheid de burger centraal? En: Hoe helpen we burgers snel en goed bij hun (juridische) problemen?

De dag werd geopend met een podiumgesprek tussen dagvoorzitter Eveline Ruinaard (voorzitter van de Geschillencommissie van het KIFID) en minister Sander Dekker (Rechtsbescherming), gevolgd door een kort referaat van Daan Hoefsmit (programmadirecteur VWS) over verbetering van de relatie burger-overheid.

Hierna vond een panelgesprek plaats o.l.v. Guido Rijnja (Ministerie van Algemene Zaken) met Maarten Schurink (SG van het min. van Binnenlandse Zaken), Jan Albert Waal (algemeen directeur Juridisch Loket) en Quirine Eijkman (lector Toegang tot het Recht HU en ondervoorzitter College Rechten van de Mens).
Centrale vragen: Hoe zorg je voor duurzame oplossingen bij problemen van mensen? Welke rol speelt een goede intake en hoe moet je dat organiseren? Hoe kun je (onnodige) procedures voorkomen?

Vervolgens konden de deelnemers een van de 15 aangeboden workshops volgen. Wil heeft meegedaan aan de workshop Gevolgen versterken eerste lijn voor instroom in de tweede lijn. De workshop van Wim ging over Oplossingsgericht werken bij bezwaar.

Het officiële programma werd afgesloten met een plenaire paneldiscussie over de vraag: ‘Hoe kan de overheid zo effectief en menselijk mogelijk met juridische conflicten omgaan?’

Dit gesprek stond onder leiding van de dagvoorzitter met als deelnemers Michiel Scheltema (gepensioneerde founding father van de Awb), Christward Gradenwitz (directeur Juridische Zaken SVB), Christa Wiertz (president rechtbank Amsterdam), Lenke Hora Adema (docent mediation VU en een woordvoerder van de sociale advocatuur. Zij reflecteerden op bovengenoemde vraag. Allen benadrukten het belang van eensluidende criteria voor behoorlijke afweging & afhandeling van juridische conflicten. Alles moet beginnen met een goede intake en afweging aan de voorkant.

Het congres werd afgesloten met een (netwerk)lunch.

Samen met ruim 150 andere deelnemers hebben wij een boeiend congres meegemaakt op een bijzondere locatie. Wel vonden we het geheel nogal ideëel theoretisch van aard met een eenzijdige, happy-clappy-achtige boodschap. We misten de nodige tegenspraak en kritische kanttekeningen. De uitgesproken intentie van alle betrokken overheidsinstellingen om de burger centraal te stellen blijft ons inziens nog steeds een loffelijk streven en is vooralsnog geen praktijk van alledag.

Het meest prikkelende statement van de dag was afkomstig van Michiel Scheltema: ‘De algemene beginselen van behoorlijk bestuur en in het bijzonder artikel 3:4 Awb, gaan boven de regels!’ Vanuit deze gedachte kunnen wij met al onze ervaring en denkkracht bijdragen bestaande (juridische) problemen in praktische zin aan te pakken.


Wil van den Herik, secretaris NVRA
Wim Jelgerhuis, lid NVRA