Ons lid Arwin Mulderij: Kennis belemmert inzicht

Stage

Ik liep in 1996 als student-stagiaire mijn eerste stage op een gerenommeerd advocatenkantoor in Den Haag. Wat was ik trots! Mijn begeleider was niemand minder dan advocaat prof. Van Schilfgaarde, mijn eigen hoogleraar ondernemingsrecht (overleden in februari 2020). Hij schreef de bekende ‘Gele Bijbel’ (‘Van de BV en de NV’). Veel juristen van mijn generatie zullen het boek kennen. Prof. Van Schilfgaarde was ook als mens buitengewoon interessant. Stond bekend als ‘virtuoos met taal en recht’ en zette zijn studenten altijd aan het denken met opmerkelijke, vaak filosofische uitspraken.

Cassatieadvies

De lessen van je eerste leermeester blijven je altijd het meeste bij, wordt wel eens gezegd. Hij was cassatieadvocaat en ik moest jurisprudentieonderzoek doen in een zaak. Ik had de zgn. ‘exceptio plurium litis consortium’ (ben het nooit meer vergeten…) gesuggereerd en kreeg prompt de opdracht om de bibliotheek in te gaan en pas weer naar buiten te komen met álle informatie over dit niet alledaagse juridische leerstuk. Er hing veel vanaf, want leidt tot niet-ontvankelijkheid.

Kennis en inzicht

Ik vroeg hem onzeker: “Maar meneer Van Schilfgaarde” Wat kunt u nu van mij leren”? Zijn korte antwoord is me altijd bijgebleven: “Arwin, kennis belemmert inzicht”. Dat waren de woorden van een werkelijk geniale advocaat die extreem complexe zaken voor de Hoge Raad wist te winnen met briljante vondsten. Niemand kon hem naar de kroon steken. Maar hij bleef toch twijfelen of hij wellicht iets over het hoofd had gezien. Naar mijn overtuiging zijn dit de echte juridische experts. Blijven streven naar absolute perfectie en openstaan voor andere inzichten. Met die mentaliteit kun je zaken winnen van de beste advocaten. “Het instituut Van Schilfgaarde’ in ieder geval wel. Zijn wijze lessen inspireren mij 25 jaar later nog steeds, hoewel kennis natuurlijk onontbeerlijk is om je vak goed te kunnen uitoefenen. Dat ontkende Van Schilfgaarde ook niet.

Tunnelvisie

Doordat je zó extreem bent gespecialiseerd in je vakgebied, kun je in een tunnelvisie terechtkomen. Je haakt aan bij eerdere ervaringen en uitkomsten in andere zaken en voor je het weet zit je al (te snel) vast in dat spoor. En hoe verder dat spoor blijft volgen, hoe moeilijker het is om dat nog te verlaten. Overigens ook herkenbaar buiten het recht. Steek je licht ook eens op bij anderen, buiten je vakgebied, maar ook binnen je eigen specialisme. Kennis en titels zijn niet allesbepalend. Een onbevangen buitenstaander kan soms tot verrassende inzichten te komen. Alles voor het beste resultaat!

“Kennis belemmert inzicht”. Wie durft dat nu nog te zeggen?